Najwięcej szkód przy myciu okien robią nie brud i nie pogoda, tylko złe środki i złe narzędzia. Żyletka na szybie, druciak na ramie, rozpuszczalnik na uszczelce albo mycie w pełnym słońcu potrafią w kilka minut zostawić ślady, których nie da się już usunąć. Dobra wiadomość jest taka, że do mycia nowoczesnych okien wystarczy woda, łagodny płyn i trochę cierpliwości.
Ten poradnik zebraliśmy na podstawie zaleceń Internorm, niemieckiego związku producentów okien i fasad VFF, zrzeszenia producentów profili PCV GKFP oraz producentów szkła. Opisujemy osobno szyby, ramy z PCV, aluminium i drewna, a na końcu to, o czym trzeba pamiętać raz w roku.
Kiedy myć okna, żeby nie było smug
Najważniejsza zasada jest prosta: nie myj okien w pełnym słońcu. Woda na nagrzanej szybie odparowuje zbyt szybko i zostawia zacieki oraz smugi. Internorm idzie dalej i pisze, że w mocnym słońcu brud dosłownie wypala się w powierzchnię. Lepszy jest dzień pochmurny albo pora, gdy dana ściana jest w cieniu. Producent nie poleca też mycia w ulewie, a salony Internorm w Polsce przestrzegają przed myciem w mróz, bo zamarzająca woda może porysować szybę.
Z aluminium jest podobnie. Zalecenia Internorm dla ram aluminiowych mówią, że środek czyszczący nie powinien być cieplejszy niż 25°C, a ramy nie myje się w bezpośrednim słońcu.
Czym myć szyby
Do szyb wystarczy czysta woda z niewielkim dodatkiem płynu do naczyń albo zwykłego płynu do szyb bez składników ściernych. Nakładaj ją miękką gąbką lub bawełnianą ściereczką, a zbieraj gumową ściągaczką. Internorm radzi prowadzić ruchy wężykiem z góry na dół i od razu wytrzeć szybę do sucha.
Uporczywe plamy z farby czy smoły producent pozwala zmyć spirytusem, acetonem lub benzyną ekstrakcyjną. Jest jednak ważne zastrzeżenie: tylko na szkło, nigdy na ramę z PCV. Te same środki są na liście zakazanych dla profili plastikowych. Podobnie z octem: Internorm dopuszcza odrobinę octu w wodzie na osad z kamienia na szybie, ale kwas octowy nie może trafiać na ramę.
Czego nie używać na szybach:
- żyletek, skrobaków, noży, wełny stalowej i innych metalowych narzędzi,
- proszków i mleczek ściernych,
- środków zasadowych (ługów), kwasów i preparatów z fluorem.
Osobna sprawa to ściereczki z mikrofibry. Internorm w swoich poradnikach wprost zaleca przy nich ostrożność, bo mogą uszkodzić szybę, profil i uszczelki. Na szyby i ramy bezpieczniejsza jest bawełna i miękka gąbka.
Jeśli mimo ostrożności na szybie pojawi się rysa, nie zawsze oznacza to wymianę pakietu. Kiedy da się ją wypolerować, a kiedy lepiej nie próbować, wyjaśnia przewodnik o rysie na szybie na portalu JakośćDomu.pl.
Pierwsze mycie okien po budowie lub remoncie
To najbardziej ryzykowny moment w życiu okna. Na szybach i ramach zostaje zaprawa, mleczko cementowe, pył z tynku i kawałki taśm. Kilka zasad z zaleceń producentów szkła i profili:
- Zaprawy i cementu nie zdrapuj na sucho. Najpierw obficie zmocz szybę czystą wodą, żeby rozmiękczyć zabrudzenie. Ziarenka piasku na suchej szybie działają jak papier ścierny. Za rysy od stalowego skrobaka producenci szkła nie odpowiadają.
- Nie zwlekaj. Beton, tynk i zaprawa są silnie zasadowe i z czasem trawią szkło. Zabrudzenia z budowy trzeba usunąć od razu, łagodnymi środkami.
- Zdejmij folię ochronną z profili jak najszybciej. GKFP pisze, że folię trzeba usunąć zaraz po montażu, bo pod wpływem słońca klej coraz mocniej wiąże się z profilem, aż zdjęcie folii staje się niemożliwe. Jeden z dużych polskich producentów okien podaje maksymalnie cztery tygodnie od montażu.
- Taśmy maskujące także usuwaj od razu po zakończeniu prac tynkarskich i malarskich.
- Szyby samoczyszczące myj tylko wodą i wodą z mydłem. Świeżą zaprawę spłucz dużą ilością wody, niczego nie trąc na sucho. Silikon niszczy powłokę, więc nie może trafić na taką szybę.
Mycie ram z PCV
Białe i okleinowane ramy PCV myje się wodą z płynem do naczyń, najlepiej o obojętnym pH, albo łagodnym środkiem uniwersalnym. Na koniec GKFP zaleca spłukać ramy razem z uszczelkami czystą wodą, żeby nie zostały resztki detergentu.
Lista rzeczy zakazanych na PCV jest dłuższa, niż się wydaje:
- rozcieńczalnik nitro, benzyna, zmywacz do paznokci, alkohol, ocet,
- środki z amoniakiem lub salmiakiem,
- środki do płytek z zawartością siarki,
- druciaki i gąbki szorujące, parownice.
Rozpuszczalniki z acetonem potrafią zmatowić i zażółcić ramę. Jeśli coś nie schodzi wodą z płynem, lepiej sięgnąć po środek przeznaczony do PCV. Internorm ma w ofercie osobne preparaty do białych gładkich profili i do profili okleinowanych.
Aluminium: nakładki okien PCV-alu i drewno-alu
W oknach PCV-aluminiowych i drewniano-aluminiowych od zewnątrz pracuje aluminium. Zalecenia Internorm są tu konkretne: myć czystą wodą, ewentualnie z dodatkiem obojętnego detergentu o pH od 5 do 8, bez parownic, nie w słońcu i nie gorącą wodą. Aluminium trzeba czyścić i konserwować co najmniej dwa razy w roku, a częściej tam, gdzie w powietrzu jest dużo dymu i spalin.
Rodzaj powłoki ma znaczenie przy doborze środka do konserwacji. Internorm oferuje osobne preparaty do aluminium malowanego proszkowo i do aluminium anodowanego. VFF poleca do aluminium anodowanego obojętny środek i miękką włókninę.
Drewno od strony pokoju
W oknach drewniano-aluminiowych drewno jest tylko od wewnątrz, więc nie ma kontaktu z deszczem i słońcem. Zalecenia Internorm mówią, że takie drewno myje się łagodnie: rozcieńczonym płynem do naczyń albo wodą z mydłem, miękką ściereczką. Nie trzeba go malować. Unikaj środków szorujących, żrących i z rozpuszczalnikami, a także preparatów z amoniakiem, które szkodzą lakierowi.
Uszczelki, okucia i odwodnienia - przegląd raz w roku
Samo mycie to nie wszystko. Zalecenia Internorm i VFF są zgodne: raz w roku okno zasługuje na krótki przegląd.
- Uszczelki - co najmniej raz w roku oczyść je i natłuść środkiem przeznaczonym do uszczelek. Nie używaj olejów ani benzyn, które mogą powodować pęknięcia gumy, ani środków z chlorem i nadtlenkami. WD-40 nie jest do tego dobrym wyborem.
- Okucia - raz w roku nasmaruj wszystkie ruchome elementy i miejsca ślizgowe smarem lub olejem bez kwasów i żywic. W oknach Internorm okucia są ukryte, a w przylgach nie ma rowków na okucia, więc łatwiej utrzymać je w czystości. Smarowania to jednak nie zwalnia.
- Odwodnienia - w dolnej części ramy od zewnątrz są szczeliny, którymi wypływa woda z przylgi. Sprawdź, czy nie zatkał ich piasek, liście czy owady, i przeczyść je. Nie wolno ich niczym zasłaniać.
- Działanie okna - jeśli skrzydło ociera, trudno się domyka albo przy klamce czuć opór, to znak, że okno wymaga regulacji. Opisujemy ją w tekście o regulacji okien na zimę.
Internorm ma w ofercie gotowe środki: olej do okuć, preparat do uszczelek i zestawy do czyszczenia PCV i aluminium. Są dostępne u partnerów marki.
Mycie okien krok po kroku
- Wybierz pochmurny dzień bez mrozu albo porę, gdy ściana jest w cieniu.
- Przygotuj dwa wiadra z letnią wodą i odrobiną płynu do naczyń, miękką gąbkę, bawełniane ściereczki i gumową ściągaczkę.
- Zacznij od ramy i przylgi. Brudna woda spłynie wtedy na szybę, którą i tak za chwilę umyjesz.
- Przetrzyj uszczelki wilgotną ściereczką, bez detergentów z rozpuszczalnikami.
- Szybę zmocz, umyj ruchami z góry na dół i od razu zbierz wodę ściągaczką.
- Resztki wody i krawędzie wytrzyj suchą bawełnianą ściereczką.
- Na koniec przetrzyj ramy czystą wodą, żeby nie zostawić detergentu.
Przy dużych przeszkleniach i oknach na piętrze zadbaj o bezpieczeństwo. Producenci drabin odradzają stawanie na krzesłach i parapetach. Stabilna drabina albo schodki to podstawa. Jeśli planujesz duże przeszklenia, warto od razu pomyśleć, jak będą myte z zewnątrz. Piszemy o tym w tekście o oknach od podłogi do sufitu.
Najczęstsze błędy przy myciu okien
- Mycie w słońcu i w mróz.
- Zdrapywanie zaprawy z suchej szyby żyletką.
- Pozostawienie folii ochronnej na profilach na całe lato.
- Aceton i rozpuszczalniki na ramie z PCV.
- Olej spożywczy albo uniwersalny smar na uszczelkach.
- Krem z filtrem zostawiony na szybie. VFF zaleca zmyć go od razu, zanim wyschnie.
- Zapomniane odwodnienia, przez które woda stoi w przylgach.
